ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਰੋਜ਼ਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ| ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਸਤਿਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਅਤੇ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸੈਂਕੜੇ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਤਲੁਜ ਪੈਕਸ 2025 ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਦੁਰਲਭ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ| ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਾ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਮਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ| ਇਸ ਮੌਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਵਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਘੰਟਾ ਘਰ, ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦਾ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਗੇਟ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੱੁਖ ਸਤੰਭਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ| ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਤਰੀਖ ਵਿਚ ਉਜਾਗਰ ਹੋਇਆ ਬਲਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਹੌਲ ਸੀ|
ਡਾ. ਸਤਿਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ ਨੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਹਾਜ਼ਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ| ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਾਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਇਆ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ| ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਬੇਹੱਦ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਰਹੀ| ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕੇ ਟਿਕਟ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਕਲਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਚੀ ਬਣਾ ਲਿਆ| ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਵਿਚ ਬਦਲਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ| ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਿਕਟ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਭੂਗੋਲਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਮਹੱਤਵ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਇਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਹਿਰ ਰਹੀ ਹੈ| ਡਾ. ਗੋਸਲ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਡਾਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਟਿਕਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ|
ਲੁਧਿਆਣਾ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਡਾਕਖਾਨਿਆਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਸ਼੍ਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ| ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਅਕਸਰ ਅਣਗੌਲੀਆਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਬੜਾ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲੁਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਸ਼੍ਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਿਕਟ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਸਿਦਕ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਸ਼ੌਕ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ|
ਲੁਧਿਆਣਾ ਟਿਕਟ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਲੱਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਯਸ਼ਪਾਲ ਬਾਂਗੀਆ ਨੇ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਸ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਹੋਰ ਲੋਕ ਟਿਕਟਾਂ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਜੁੜਨਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਡਾਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ| ਇਹ ਕੇਵਲ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਿੱਖਣ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਜਗਿਆਸਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਹੈ|
ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ| ਇਸ ਮੌਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਡਾ. ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ, ਅਪਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੰਚਾਰ ਡਾ. ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਡਾਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਮਨਮੱਤੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ|
ਅੰਤ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ ਸਭ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ|
ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
PUNJAB AGRICULTURAL UNIVERSITY